Stap 1: De wezenskenmerken van het Verkennend Gesprek 

Een Verkennend Gesprek (VG) heeft verschillende namen. Sommige regio's en organisaties gebruiken namen als Herstel Ondersteunend Gesprek (HOG) of Herstel Ondersteunende Intake (HOI). Deze gesprekken hebben een gemeenschappelijk doel: samen met iemand onderzoeken wat - in het licht van mentale uitdagingen - de moeite waard is om te verkennen of uit te proberen.

Waar kun je een Verkennend Gesprek voeren? Op veel verschillende plekken! Bijvoorbeeld in het sociaal domein, bij ervaringsdeskundige ondersteuning of bij iemand thuis. De essentie van een Verkennend Gesprek is steeds hetzelfde: een open dialoog waarin diverse perspectieven naar voren komen om gezamenlijk de veranderwensen, gevoeligheden, krachten, hulpbronnen en mogelijkheden te ontdekken. Het gaat om samen onderzoeken wat ertoe doet. Niet om beoordelen of diagnosticeren. 

Is een Verkennend Gesprek een soort intake? Zeker niet. Een Verkennend Gesprek verschilt wezenlijk van een reguliere intake. Een intake is vaak gericht op het verzamelen van informatie ten behoeve van een behandeltraject. Een Verkennend Gesprek heeft een bredere functie. Het kan plaatsvinden op verschillende momenten in iemands leven. Zoals wanneer de vraag speelt: wat is er nu belangrijk voor mij om aandacht aan te besteden of in beweging te zetten?

Uit ervaringen in de praktijk blijkt dat het voeren van Verkennende Gesprekken niet is voorbehouden aan één specifieke beroepsgroep. Belangrijker dan een functietitel, zijn de competenties van degene die het gesprek voert: iemand die open kan luisteren, vanuit meerdere perspectieven kan denken en ruimte weet te creëren voor het verhaal van de ander.

Wat is verder belangrijk? Neem ruim de tijd voor een Verkennend Gesprek. Een Verkennend Gesprek duurt één uur. Misschien denk je nu: is dit niet erg lang? Je zal waarschijnlijk merken dat de combinatie van tijd en rust in het gesprek tot waardevolle en verrassende inzichten leidt. De tijd is dus goed besteed!

Is er een voorbereiding nodig? Het heeft vaak een grote meerwaarde als de inwoner iemand meeneemt uit het eigen netwerk. Bijvoorbeeld een familielid, partner, vriend, buur, kennis of begeleider. Dit vergroot de kracht en diepgang van het gesprek, omdat er vaak nóg meer perspectieven en steunmogelijkheden zichtbaar worden. Hoe organiseer je dit? Bij het maken van de afspraak kun je aan de inwoner kort uitleg geven dat het heel behulpzaam kan zijn om iemand (een naaste) mee te nemen. Of de inwoner dit ook kan en wil, beslist de inwoner zelf.